عربی دبیرستان - مطالب ابر تمییز وانواع تمییز
 
عربی دبیرستان
تَعـــــــــعَلّموا الـــــــــــــــــــربیة فَإنّــــــــــــها کلامُ الله
درباره سایت


متن و ترجمه کتاب های عربی دبیرستان خط به خط همه ی کتاب هابه همراه قواعد و نمونه سؤال کلیه دروس توسط کارشناس زبان وادبیات عرب ودبیر اداره آموزش وپرورش شهرستان کاشمر

مدیرسایت : محمدرضا علی پور ایوری
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان علاقه ی شما به زبان عربی








برچسبها
یکشنبه 14 اردیبهشت 1393 :: نویسنده : محمدرضا علی پور ایوری

قواعد درس8 – حال و تمییز

به جملات زیرتوجه کنید:

1-دَخل آلتلمیذُ فی الصفِ مسروراً                                    2-یَعیشُ المومنُ فی الدنیا قانعاً

3-شاهَدتَ التلمیذاتِ مبتَسماتٍ                                         4-جاء الأنبیاءُ مبشرینَ

6-ذَهبَ علیٌّ الی المرسة یَقرَأُ الکتابَ                               6-دَخلَ المعلم وبیده کتابٌ

«حال» معمولاً کلمه ای مشتق، نکره و منصوب است. «حال مفرد» باید در جنس (مذکر و مؤنث بود) و عدد (مفرد ، مثنی یا جمع بودن) با صاحب حال، مطابقت کند.

«حال» معمولاً کلمه ای مشتق، نکره و منصوب است. «حال مفرد» باید در جنس (مذکر و مؤنث بود) و عدد (مفرد ، مثنی یا جمع بودن) با صاحب حال، مطابقت کند.
‌حال :  اسم منصوبی (یا جمله ای ) است كه حالت فاعل یا مفعول را هنگام وقوع فعل بیان می كند، مثال : رایتُ الطالبةَ مجتهدةٌ
حال مفرد – مشتق ,نکره و منصوب
توجه : به فاعل یا مفعول در این حالت صاحب حال (ذوالحال) گفته می شود.
انواع حال : حال بر دو قسم است :
1) مفرد: رجعَ الوالد من عمله تعباً . حال مفرد و منصوب
2) جمله  که می تواند(اسمیه یا فعلیه )باشد

اسمیه : خَرَجَ الطُلاّبّ من الصّفّ و هُمْ فرحون  = جمله ی حالیه ، محلاً‌منصوب
فعلیه : خرَجَ الطّلابُّ
یَفْرحونَ = جمله حالیه، محلاً منصوب
نكته 1 : شرط در جمله ی حالیه آن است كه با صاحب حال یا از طریق «ضمیر» و یا با «واو حالیه» مرتبط می باشد مثل :
 شاهدتُ أخی یلعب بالكُرةِ . برادرم را در حالی كه با توپ بازی می كرد، دیدم.
جمله ی فعلیه حالیه كه با ضمیر مستتر«هو» با صاحب حال ارتباط دارد.
 جاء الطالب محْفظته بیدهِ : دانش آموز در حالی كه كیفش در دستش بود، آمد.
جمله اسمیه ی حالیه كه با ضمیر «ه» با صاحب حال ارتباط دارد.
 هَجَمْنا علی الغدوّ و لمْ یَطْلع الفجر : به دشمن هجوم بردیم در حالی كه صبح نشده بود
جمله فعلیه حالیه كه با واو حالیه با صاحب حال ارتباط دارد
 خرَجَ الطّلاّبٌ من المدرسة و الكُتُبُ بایدیهم : دانش آموزان در حالی كه كتاب كتاب هایشان در دستشان بود از مدرسه خارج شدند.
جمله اسمیه حالیه كه با واو حالیه و ضمیر با صاحب حال ارتباط دارد.

نكته 2 : حال در عربی معادل با قید حالت در فارسی است. همان طور كه در ترجمه ی جمله های قبل مشاهده می كنید.

تمییز : تمییز اسم منصوبی است كه ابهام را از جمله ی ماقبل خود از نسبتی كه به آن داده ایم، برمی دارد

مثل :طابَ التّلمیذُ نقسا  =  تمیز نسبت

در این جمله پاكیزگی را به دانش آموز نسبت داده ایم، اما برای رفع ابهام كلمه ی «نفس» آورده می شود و می گوئیم :

نفس و وجود دانش آموز پاك شداین تمییز « تمیز نسبت» نامیده می شود و تمییز دیگری هم وجود دارد

 كه ابهام را از اسم قبل از خود برمی دارد و تمییز مفرد نامیده می شود. تمییز مفرد بعد از این كلمات می آید:

1-اسم وزن : اشتریتُ كیلوین تفّاحا .  وزن / تمییز مفرد

2- اسم مقدار : شربتُ كوباً شایاً . مقدار / تمییز مفرد

3-اسم مساحت : اشتریتُ متراً قماشاً .مساحت / تمییز مفرد

4- اسم عدد : اشتریتُ أحدَ عشرَ كتابا  . عدد /تمییز مفرد

نكته : تمییز وزن، مقدار و مساحت می تواند به صورت مجرور با حرف جر بیاید مثال :

1- اشتریتُ كیلویْن من التُّفاح . تمییز

2- شربتُ كوبأ من الشّای . تمییز

3-  اشتریتُ متراً من القُماش . تمییز

كَمْ و تمییز آن :

تمییزكَمْ

(كمْ استفهامی) كم استفهامی آن است كه از آن برای معلوم و معین كردن عدد مبهمی استفاده می شود و تمیز آن مفرد و منصوب است.

مثل : كمْ تلمیذاً فی الصّفّ؟ تمییز مفرد و منصوب

نكته:تمییز نسبت  که در اصل «مبتدا» ، «فاعل» یا «مفعول» بوده است.

1-  هر گاه تمییز در یك جمله ی اسمیه بكار رود، در اصل مبتدا بوده است. مثل :

المؤمنُ اكثُر صبراً ---> ( تمییز در اصل مبتدا ) صبرُ المؤمنُ أكثُر.

2- هرگاه فعل جمله لازم باشد ( یا اسم قبل از تمییز، مرفوع باشد) تمییز در اصل فاعل است. مثل :

حسن الطالب خلقا---> (تمیز در اصل فاعل) حسن خلق الطالب.

3-  هر گاه فعل جمله متعدی باشد (یا اسم قبل از تمییز منصوب باشد) تمییز در اصل «مفعول» است. مثل :
فجّر اللهُ الارضَ عُیوناً ---> (تمیز در اصل مفعول)فجّراللهُ عیونَ الارِض (مفعول به)

علی پوردبیر عربی



ادامه مطلب


نوع مطلب : قواعد عربی چهارم دبیرستان، 
برچسب ها : متن وترجمه درس8 عربی 4، حال وانواع حال وذوالحال، تمییز وانواع تمییز،
لینک های مرتبط :

درس دهم  :تمییز
به این دو جمله توجه کنید

1-تَقَدَّمَ التلمیذُ درساً                       2-اِشتریتُ مترینِ قماشاً

در این درس با «تمییز» و دو مورد از کاربردهای آن آشنا می شویم.
1 – در جملات، علاوه بر نقش های اصلی ، (فعل ، فاعل ، مبتدا و خبر) نقش هایی وجود دارند که ابهام کلمات ما قبل خود را برطرف می کنند.که  یکی ازاین نقش ها که هدفش برطرف کردن ابهام کلمات یا جملات است، نقش «تمییز» می باشد. «تمییز» گاهی ابهام را از یک اسم  (مثال 2)و گاهی ابهام را از یک جمله(مثال 1) برطرف می کند.

در زیر با کاربردهای تمییزبیشتر آشنا می شویم.

2 – به کلماتی که پس از وزن، مساحت ، پیمانه و عدد؛ می آیند و ابهام آن ها را برطرف می کنند، «تمییز مفرد» می گویند. در زیر مثال هایی از تمییز مفرد می آوریم
3 – گاهی تمییز برای رفع ابهام موجود در جمله به کار می رود. به این نوع تمییز «تمییز جمله» (نسبت) می گویند. در زیر مثال هایی از تمییز جمله می آوریم:
أنا اَکثَرُ منکَ شُکراً(تمییز جمله) . من از تو سپاسگزارتر هستم
هُوَ اکثَرُ منکَ جُهداً (تمییز جمله) او از تو کوشاتر است
فَجّر اللهُ الارضَ عُیُوناً(تمییز جمله) خداوند چشم های زمین را روشن کرد

4 – تمییز نسبت (تمییز جمله) می تواند در اصل ، یکی از نقش های فاعل، مفعول یا مبتدا را داشته باشد. به مثال های زیر توجه کنید:
فجّراللهُ عیونَ(تمییز جمله) الارضِ : فجّراللهُ الارضَ عیونا(تمییز جمله)
ملاحظه می کنید که تمییز در اصل مفعول بوده است زیرا فعل جمله متعدی است.

صبْرُ(مبتدا) المؤمنِ اکثرُ منَ الاخرین : المؤمنُ اَکْثَرُ صبراً(تمییز جمله) من الآخرین.
ملاحظه می کنید که تمییز در اصل مبتدا بوده است زیرا جمله اسمیه است.

5 – معمولاً در جمله اسمیه «تمییز» در اصل مبتدا بوده است.

6 – معمولاً اگر فعل جمله لازم باشد «تمییز» در اصل فاعل بوده است.

7 – معمولاً اگر فعل جمله متعدی باشد «تمییز» در اصل مفعول بوده است.

تمرین درس دهم :
1 – در عبارت زیر «تمییز» را مشخص کنید.
هُوَ اکثرُ منّی صبراً .
صبراً :‌تمییز، منصوب ، تمییز همراه اسم تفضیل «اکثر» آمده است و در اصل مبتدا بوده است.

الْعُلماءُ اجلُّ الناسِ قدراً
قدراً :‌تمییز ، منصوب ، تمییز همراه اسم تفضیل اجلّ آمده است و در اصل « مبتدا» بوده است.

اَعظمُ العبادةِ اَجراً اخفاها .
اجراً : تمییز، منصوب ، جمله اسمیه و تمییز در اصل «مبتدا» بوده است.

لا تُقِمِ الصّلاةَ متکاسلاً .
این جمله تمییز ندارد. متکاسلاً حال مفرد است منصوب

فَمَن یعْمل مثقالُ ذرّةٍ خیراً یرَهُ .
خیراً :‌تمیز است چون بعد از وزن «مثقال» آمده است.

2 – در کدام یک از عبارات زیر تمییز مفرد وجود دارد؟
رَاَیتُ اَحدَ عشَرَ کوکباً .
کوکباً : تمییز مفرد ، منصوب چون بعد از «عدد» آمده است.

بِعْتُ هکتاراً ارضاً .
ارضاً : تمییز مفرد ، منصوب، چون بعد از مساحت «هکتار» آمده است.

المؤمنُ اکثرُ صبراً من الاخرین .
تمییز مفرد ندارد. صبراً :‌تمییز جمله ( تمییز نسبت) است. صبر در اصل مبتدا بوده است چون جمله اسمیه است.

انّ عدّةَ الشُّهور عنداللهِ اثْنا عشر شهراً .
شهراً : تمییر مفرد، منصوب، چون بعد از «عدد» آمده است.

کان رسول الله (ص) اصْدقَ الناس لهجةً .
تمییز مفرد ندارد. لهجهً :‌تمییز جمله (تمییزنسبت ) است.

علی پور دبیر عربی





نوع مطلب : قواعد عربی سوم دبیرستان رشته انسانی، 
برچسب ها : تمییز وانواع تمییز، قواعد درس دهم سوم انسانی،
لینک های مرتبط :


آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
خدایا دست های نتوان ما را بگیر