عربی دبیرستان - مطالب قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )
 
عربی دبیرستان
گروه عربی متوسطة دوم شهرستان کاشمر
درباره سایت


متن و ترجمه کتاب های عربی دبیرستان خط به خط همه ی کتاب هابه همراه قواعد و نمونه سؤال و پاورپوینت کلیه دروس توسط کارشناس زبان وادبیات عرب ودبیر اداره آموزش وپرورش شهرستان کاشمر

مدیرسایت : محمدرضا علی پور ایوری
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان علاقه ی شما به زبان عربی








برچسبها
پنجشنبه 19 بهمن 1391 :: نویسنده : محمدرضا علی پور ایوری

درس پنجم عربی 2

انواع صفت یا لغت :  1ـ صفت مفرد                2ـصفت جمله وصفیه

صفت مفرد : اگر در یک جمله دو اسم در کنار یکدیگر قرار بگیرند و از همه نظرمعنا بریک چیز دلالت کنند واز نظر ظاهر مثل یگدیگر باشند به این دواسم موصوف وصفت گفته می شود

صفت در چهار مورد از موصوف خود پیروی می کند

1- از نظر معرفه و نکره 2- مفرد ، مثنی ، جمع 3- مذکر و مونث4-  حرکت آخر(اعراب)

 به اسم اول موصوف و به اسم دوم صفت مفرد گفته می شود . صفت مفرد حرکت آخر خود را از موصوف می گیرد.

صفت (نعت) مفرد نقش است. اما موصوف ( منعوت ) نقش نمی باشد و با توجه به جمله نقش می پذیرد

نکته1 :اگر موصوف جمع غیر عاقل باشد صفت آن به صورت مفرد مونث می باشد

نکته 2 :اگر موصوف یکی از کلمات زیر باشد صفت آن مفرد مونث می آید ،مثال :

 (شمس ،ارض،نفس،دار،بئر، ریح، جهنم ، عین، ید ،رِجل، اُذُن و... این کلمات مونث معنوی می باشد)

کلمه ی « آخرَ »، اَ أخَر می باشد بر وزن افعل غیر منصرف می باشد.

نکته 3  اگرموصول های خاص بعد از  اسم  های معرفه بیایند اکثراً نقش موصول خاص صفت می باشد

اگر در جمله وصفیه فعل اول ماضی و فعل دوم مضارع باشد آن را ماضی استمراری ترجمه می کنیم.

نکته 4 جمله ی وصفیه : اگر در وسط یا آخر جمله ای فعلی بیاید که اسم نکره ی قبل از خود را برای ما توضیح دهد و از نظر صیغه و جنس با آن مطابقت کند نقش آن فعل می شود جمله ی وصفیه.

جمله ی وصفیه از نظر حرکت آخر تابع اسم نکره می باشد.

ـ اگر اسم نکره مرفوع باشد جمله وصفیه می شود محلا مرفوع.

ـ اگر اسم نکره منصوب باشد جمله وصفیه می شود محلا منصوب.

ـ اگر اسم نکره مجرور باشد جمله وصفیه می شود محلا مجرور.

هر گاه بعد از مضاف الیه صفت بیاید صفت باید « الـ » بگیرد

جمله وصفیه هیچ گاه قبل از آن « وَ » نمی آید  قبل از ترجمه جمله وصفیه حتما باید کلمه ی « که » بیاید

مضاف و مضاف الیه :

 1-  اگر ضمیر به آخر اسم بچسبد به آن اسم ، مضاف و به آن ضمیر مضاف الیه می گویند

2- اگر دو اسم  که کنار یکدیگر قرار می گیرند از نظر معنی بر دو شیء وچیز متفاوت دلالت کنند ازنظر ظاهر نیز متفاوت باشند به هم اضافه شده باشند اسم اول مضاف و به اسم دوم مضاف الیه می گویند.

مضاف هیچ گاه ( الـ - تنوین ) نمی گیرد و اگر (مثنی یا جمع ) باشد  نون آن (ن) حذف می شود.

مضاف نقش نیست با توجه به جمله نقش های مختلف می پذیرد ولی مضاف الیه نقش است همیشه مجرور است

اگر بعد از فعل مضارع یا فعل امر اسم دارای ( ال ) بیاید آخر فعل مضارع یا امر کسره می گیرد که در اصل آخر آنها ساکن بوده برای آنکه خوانده شود به آخر آنها کسره می دهند.

نکته بسیار مهم : اگر بعد از مضاف الیه اسم « ال » دار بیاید که حرکت آخر آن با حرکت آخر مضاف یکی باشد نقش اسم « ال » دار صفت می شود. پس یک اسم همزمان می تواند هم مضاف باشد و هم موصوف که اول مضاف الیه می آید و سپس صفت اما در ترجمه ی فارسی اول صفت معنی میشود بعد مضاف الیه.

لغة           المسلمین              المشترکة                                                                       

موصوف                                صفت مفرد

 مضاف                                مرفوع بالتعبیة

اُحبُّ               اخوانی                    المجدین                                                

فاعل           مفعول تقدیرا        مضاف الیه        صفت مفرد و منصوب

                منصوب مضاف                               اعراب ظاهری فرعی به (ی )

السلام           علی     عباد                   الله       الصالحین

موصوف           موصوف                صفت مفرد مجرور به التبعیة

                               مضاف الیه مجرور  

اخوان و اخوین مثنی هستند وقتی مضاف واقع شوند، « ن» حذف می شود اما اخوان جمع مکسر می باشد و « ن» آن با مضاف واقع شدن حذف نمی شود 





نوع مطلب : قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

انواع اعراب قواعد  عربی 2 درس های 2و3و4

عراب به سه دسته كلی تقسیم می شود .

 1- ظاهری (اصلی ، فرعی ) 2- محلی    3- تقدیری

اعراب ظاهری : مخصوص كلمات معرب است كه علامت اعراب درظاهر آنها مشخص ومعلوم باشد .( العلمُ  مفیدٌ  (العلم  مبتدا به اعراب ظاهری مرفوع    مفیدٌ خبر به اعراب ظاهری مرفوع )

اعراب ظاهری خود به دو دسته تقسیم می شود

الف - ظاهری اصلی (لفظی): مخصوص كلمات معرب است كه ، حركات اصلی اعراب (ـــَـًــِــٍـــُــٌ  وساكن   ــْــ )رادر جای خودش بپذیرد الرجلُ  عالمٌ (الرجل  مبتدا به اعراب ظاهری اصلی مرفوع وعالم  خبر اعراب ظاهری اصلی مرفوع)

ب- ظاهری فرعی (نیابی ) :مخصوص كلمات معرب كه بجای حركات اصلی اعراب یك حرف یا یك حركت دیگر ، جانشین آنها گردد. موارد اعراب فرعی عبارتند از

1- اسم مثنی : (انِ) درحالت رفعی   و(ینِ) درحالت نصب وجر

  مثال   الرجلانِ مؤدبانِ             مررت علی الرجلینِ                          رأیت الرجلینِ

 مبتدا به اعراب ظاهری فرعی مرفوع / خبر به اعراب فرعی مرفوع   مجرور به حرف جر( فرعی)              مفعول و منصوب( فرعی )

2- جمع مذكر سالم : (ونَ)  درحالت رفعی و(ینَ) در حالت نصب وجر

المسلمون  هادفونَ          سلمت علی المومنینَ              رأیت المومنینَ

 مبتدا مرفوع (فرعی)    خبر مرفوع (فرعی)           مجرور به حرف جر (فرعی )           مفعول منصوب(فرعی)

تذكر: در موارد 4و3 مواردی است كه حركت به جای حركت دیگر می آید .

3- جمع مؤنث سالم :  فقط در حالت نصب اعراب آن فرعی است  یعنی زمانیكه بجای فتحه كسره می گیرد .

 رأیت التلمیذاتِ                    التلمیذاتُ مجتهداتُ.                          سلمت علی المعلماتِ

                  مفعول  منصوب (فرعی)      مبتدا مرفوع (اصلی)                                        مجرور به حرف جر(اصلی)

4- اسامی غیر منصرف : فقط در حالت جر  اعراب آن فرعی است  یعنی زمانیكه بجای كسره فتحه می گیرد.

 سافرت الی  مشهدَ                 هی فا طمةُ     

                 مجرور به حرف جر (فرعی )     خبر به اعراب اصلی مرفوع

5- مضارع مرفوع : زمانیكه بجای ضمه (ن) می گیرد (صیغه های 5 گانه ) اعراب آن فرعی است  یذهبان   -  تذهبان 

6- مضارع منصوب و مجزوم : در صیغه های 5گانه زمانیكه  (ن) آنها حذف می شود اعراب آن فرعی است .تذكر : در مضارع مجزوم زمانیكه حرف عله ناقص حذف می شود اعراب آن نیز فرعی است .

  ان یكتبا ( به اعراب فرعی منصوب )  لم ْ یكتبا ( به اعراب فرعی مجزوم

لم یدعُ)مضارع مجزوم به اعراب فرعی مجزوم )

اعراب محلی : مخصوص كلمات مبنی وجمله وشبه جمله ای  كه نقش پذیر است، كه علامت ا عراب درظا هر انها مشخص ومعلوم نیست .

هوَ عالمٌ                                         الرجل  خرج من البیتِ                      التلمیذ فی الصفِّ    

مبتدا محلاً مرفوع                           خبر جمله فعلیه محلا ٌ مرفوع               خبراز نوع شبه جمله محلا ً مرفوع                                     

اعراب تقدیری : مخصوص كلمات معرب ، كه به دلایلی اعراب آنها ظاهر نمی شود . موارد اعراب تقدیری عبارتند از

1- اسم مقصور اسمی که به الف ختم می شود و درهرسه حالت رفع ونصب وجر اعراب آن تقدیری است                                         

 جاءَ الفتی                               رأیت الفتی                                 مررت علی الفتی        

   فاعل مرفوع (تقدیراً)                مفعول منصوب( تقدیراً)                      مجرور به حرف جر (تقدیرا)

2- اسم منقوص اسمی که به یاء ماقبل مکسور ختم شود : فقط در حالت رفع وجر اعراب آن تقدیری است در حالت نصبی اعراب آن اصلی می باشد .  جاء  القاضی                     سلمت علی القاضی                           رأیت القاضیَ

                                           فاعل مرفوع( تقدیراً)            مجرور به حرف جر (تقدیرا)               مفعول به اعراب اصلی منصوب

3- اسمی كه به ضمیر (ی) متكلم متصل شود در هر سه حالت نصب وجر ورفع اعراب آن تقدیری است

هذا كتابی                                رأیت ابی                     سلمت علی  ابی     

خبر مرفوع  تقدیراً            مفعول منصوب تقدیراً         تقدیرا مجرور به حرف جر                                     

                          

4- فعل مضارع مرفوع ناقص در صیغه های 4گانه اعراب انها تقدیری می باشد وهمچنین مضارع منصوب ناقص  در صیغه های 4گانه زمانیكه به (ی) ختم می شود اعراب آن تقدیری می باشد .یا به عبارت دیگر فعل مضارع نا قص زمانی كه به (ی- وْ - ی) ختم شود اعراب آن تقدیری است . یدعو- یرمی- ان یخشی   - ان تخشی .....

تذكر 1: فعل مضارع مرفوع زمانیكه ضمه می گیرد ومضارع منصوب زمانیكه فتحه می گیرد ومضارع مجزوم  زمانیكه ساكن می شود ، اعراب آن اصلی است





نوع مطلب : قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )، 
برچسب ها : انواع اعراب عربی 2 درس های 2و3و4،
لینک های مرتبط :

قواعد درس هشتم عربی 2

فعل معلوم و مجهول(المبنی للمعلوم والمبنی للمجهول)

فعل باتوجه به اینکه فاعل آن، معلوم باشد یانه دو نوع است: معلوم و مجهول

1- فعل معلوم: فعلی است كه فاعل آن مشخص ومعلوم  باشد (فاعل آن مشخص باشد)

مانند: كتبَ التلمیذُ الدرسَ.

ب) فعل مجهول: فعلی است كه فاعل آن معلوم نباشد (وبه مفعول نسبت داده شود) مانند: كُتِبَ الدرسُ.

روش مجهول  کردن جمله با فعل معلوم:

برای مجهول كردن جمله معلوم طبق روش زیر عمل می كنیم

1- فاعل را از جمله معلوم حذف می كنیم   مانند  خَلقَ الله الانسان  (خلق الانسان)

2- مفعول را به جای فاعل قرار می دهیم و اعراب فاعل را (رفع) به آن می دهیم. (در این صورت آن را نائب فاعل می نامیم) مانند   خَلقَ الله الانسان  (خلق الانسانُ)

3-حرکات فعل وصیغه ی آن رامتناسب با نائب فاعل تغییر می دهیم  مانند خُلِقَ الانسانُ

نحوه ی تغییرحرکات فعل

الف) در ماضی: حرف ما قبل آخر را فعل مكسور كرده و حرف یا حروف متحرك پیش از آن را مضموم می نماییم.

 كَتَبَ - كُتِبَ // اِسْتَخْرَجَ - اُسْتُخْرِجَ

ب) در مضارع: حرف ما قبل آخر را مفتوح كرده و فقط حرف مضارعه را (حرف اول) مضموم می نماییم.

 یَكْتُبُ: یُكْتَبُ // یَسْتَخْرِجُ - یُسْتَخْرَجُ

یَکتبُ التلمیذُ الدرسَ (جمله معلوم)              یُکتَبُ الدرسُ (جمله مجهول)

یَعرفُ التلامیذُ  اصدقائَهم  (جمله معلوم)              یُعرَفُ اصدقائُهم  (جمله مجهول)





نوع مطلب : قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
یکشنبه 1 بهمن 1391 :: نویسنده : محمدرضا علی پور ایوری

توراحس میکنم هردم...
که با چشمان زیبایت مرا دیوانه ام کردی...
من از شوق تماشایت...
نگاه از تو نمیگیرم....
تو زیباتر نگاهم میکنی اینبار....
ولی...افسوس...این رویاست....
تمام آنچه حس کردم،تمام آنچه میدیدم....
تو با من مهربان بودی...
واین رویا چه زیبا بود....
ولی.... افسوس.... که رویا بود....

معرفه و نكره
اسم معرفه ( اسم شناخته شده) است یا نكره (اسم شناخته نشده)
اسم های معرفه به شش دسته تقسیم می شوند:

1. العِلم :به اسمی که برفردیاشیءویا مکان خاصی دلالت کند اسم علم(خاص)گویند
2. الاشارة : کلماتی که برای اشره کردن بکار می روند مانند هذا هذه ذلک وتلک و..اسم اشاره گویند
3. الضمیر:کلماتی که به جای اسم قرار می گیرندوازتکرارآن جلوگیری می کنند مانند هو هما هم و...
4. الموصول:به کلماتی مانند الّذی الّتی الّذین اللاتی و...اسم موصول گویند
5. المعرّف بأل: هرکلمه واسم که (ال)بگیرد معرفه بِال می گویند مانند الرجل    الکتاب و الـ...
6. المعرّف بالاضافة ( مضاف):اسم نکره ای که به یک اسم معرفه اضافه شودوبوسیله آن معرفه گردد معرفه به اضافه گویند:مانند:کتاب المعلم             باب المدرسه 

نكته ها :

1 – اسم علَم انواعی دارد كه یكی از آنها «كُنیه» است و كنیه آن است كه همراه «أب» یا «أم» باشد. مانند : ابوالحسن (پدرنیكی) امّ البنین (مادر بچه ها) ، یكی دیگر از انواع اسم عَلَم «لقب» می باشد كه از آن مدح (تعریف) یا ذم (سرزنش) ادراك می شود،مانند : زین العابدین (مدح : زینت عبادت كنندگان) ، حمّالة الحَطَب (ذمّ : حمل كننده ی هیزم ، لقب همسر ابوجهل است)
2 – همچنین است ، اسم علم به «مفرد» و «مركب» تقسیم می شود كه مركب اضافی ( مضاف و مضاف الیه) شایع تر ا ست، مانند :‌سعید، احمد (مفرد) عبدالله ، عبدالشّمس (مركب اضافی)
3 – برای اشاره به «جمع غیرعاقل» از «هذه» یا «تلك» استفاده می كنیم، مانند هذه اشجارٌ ، تلك بُیُوتٌ.
4 – اسم موصول نیاز به «جمله ی جدید» دارد تا معنایش با آن كامل شود و در آن جمله «جمله ی صله» می نامیم، مانند:كَتَبْتُ وظائفی الّتی أمَرَتْنی المعلمة بها :
اسم موصول / جمله صله
5 – واجب است كه در جمله ی صله ضمیری وجود داشته باشد كه آن ضمیر از نظر جنس و عدد مطابق با موصول باشد. این ضمیر «عائد صله» بازگشت كننده به موصول) نامیده می شود و این ضمیر یا ذكر می شود یا محذوف است مانند :
هو الذی أرْسل رسُولَه بالهُدی : ضمیر (به) عائد صله است كه از نظر جنس و عدد مطابق با موصول است.
اسم های علم (خاص) حتی اگر تنوین بگیرند معرفه هستند، مثل : حمیدٌ – سعیدٌ و ...

علی پور دبیر عربی





نوع مطلب : قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )، 
برچسب ها : معرفه ونکره، اقسام معارف،
لینک های مرتبط :

معرفه و نكره
اسم معرفه ( اسم شناخته شده) است یا نكره (اسم شناخته نشده)
اسم های معرفه به شش دسته تقسیم می شوند:

1. العِلم :به اسمی که برفردیاشیءویا مکان خاصی دلالت کند اسم علم(خاص)گویند
2. الاشارة : کلماتی که برای اشره کردن بکار می روند مانند هذا هذه ذلک وتلک و..اسم اشاره گویند
3. الضمیر:کلماتی که به جای اسم قرار می گیرندوازتکرارآن جلوگیری می کنند مانند هو هما هم و...
4. الموصول:به کلماتی مانند الّذی الّتی الّذین اللاتی و...اسم موصول گویند
5. المعرّف بأل: هرکلمه واسم که (ال)بگیرد معرفه بِال می گویند مانند الرجل    الکتاب و الـ...
6. المعرّف بالاضافة ( مضاف):اسم نکره ای که به یک اسم معرفه اضافه شودوبوسیله آن معرفه گردد معرفه به اضافه گویند:مانند:کتاب المعلم             باب المدرسه 

نكته ها :

1 – اسم علَم انواعی دارد كه یكی از آنها «كُنیه» است و كنیه آن است كه همراه «أب» یا «أم» باشد. مانند : ابوالحسن (پدرنیكی) امّ البنین (مادر بچه ها) ، یكی دیگر از انواع اسم عَلَم «لقب» می باشد كه از آن مدح (تعریف) یا ذم (سرزنش) ادراك می شود،مانند : زین العابدین (مدح : زینت عبادت كنندگان) ، حمّالة الحَطَب (ذمّ : حمل كننده ی هیزم ، لقب همسر ابوجهل است)
2 – همچنین است ، اسم علم به «مفرد» و «مركب» تقسیم می شود كه مركب اضافی ( مضاف و مضاف الیه) شایع تر ا ست، مانند :‌سعید، احمد (مفرد) عبدالله ، عبدالشّمس (مركب اضافی)
3 – برای اشاره به «جمع غیرعاقل» از «هذه» یا «تلك» استفاده می كنیم، مانند هذه اشجارٌ ، تلك بُیُوتٌ.
4 – اسم موصول نیاز به «جمله ی جدید» دارد تا معنایش با آن كامل شود و در آن جمله «جمله ی صله» می نامیم، مانند:كَتَبْتُ وظائفی الّتی أمَرَتْنی المعلمة بها :
اسم موصول / جمله صله
5 – واجب است كه در جمله ی صله ضمیری وجود داشته باشد كه آن ضمیر از نظر جنس و عدد مطابق با موصول باشد. این ضمیر «عائد صله» بازگشت كننده به موصول) نامیده می شود و این ضمیر یا ذكر می شود یا محذوف است مانند :
هو الذی أرْسل رسُولَه بالهُدی : ضمیر (به) عائد صله است كه از نظر جنس و عدد مطابق با موصول است.
اسم های علم (خاص) حتی اگر تنوین بگیرند معرفه هستند، مثل : حمیدٌ – سعیدٌ و ...

علی پور دبیر عربی





نوع مطلب : قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )، 
برچسب ها : اقسام معرف، قواعدعربی 2درس اول،
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 18 بهمن 1391 :: نویسنده : محمدرضا علی پور ایوری

درس دهم : حروف مشبهه بالفعل

یكـﯽ دیگر از نواسخند که : برسر جمله هاﯼ اسمیه می آیند عمل آنان : ناصب اسم ، رافع خبر

إنّ‌ َ (همانا ، به درستـﯽ كه و ..)

أنّ َ [2](همانا ، به درستـﯽ كه و ..)

كأنّ َ (گویـﯽ كه ، مثل این كه )

حروف مشبهه بالفعل

لكنّ َ (امّا ، ولـﯽ)

لیتَ (اﯼ كاش)

لعلّ َ (باشدكه ، امیداست كه)

** این حروف درعمل هیچ فرقـﯽ باهم ندارند . تنها تفاوت آن ها در معنـﯽ است .

** مانند افعال ناقصه برسر جمله هاﯼ اسمیه آمده ، مبتدا اسم این حروف و خبر ، خبر آن ها نام مـﯽ گیرد .

** مانند افعال ناقصه سه نوع از انواع خبر را دارند :

الف- مفرد : إنّ الله َ عالم ٌ . عالم ٌ: خبرمفرد إنّ و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ

ب- جمله : إنّ التلمیذ َ یَكتبُ دَرسَهُ . جمله ﯼ "یكتب درسَه" : جمله ﯼ فعلیه ، خبرإنّ و محلاً مرفوع

ج- شبه جمله : إنّ بیَدی كتابا ً. (مسلما ًدردستم كتابـﯽ است .) إنّ : ازحروف مشبهة بالفعل ، بیَد : جارو مجرورتقدیراً وشبه جمله خبرمقدم إنّ و محلا ًمرفوع ، ی : مضاف إلیه و محلا ًمجرور، كتابا ً : اسم مؤخرإنّ و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ .

** از آن جا كه حرف هستند ، پس تطابقشان با اسم از نظر جنس بـﯽ معناست .

** اسمشان یا به صورت اسم است، یا ضمیربارز. إنّ علیّا ً تلمیذ ٌ. علیّا ً: اسم إنّ ومنصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ

إنّهُ تلمیذ ٌ. هُ : اسم إنّ و محلاً منصوب

** یكـﯽ از نكات بسیار مهم این درس "ماﯼ كافـّه[3]" است .

که : بعد از حروف مشبهه بالفعل می آیدو بازدارنده ﯼ این حروف از عمل

اگرماﯼ كافه بعد ازاین حروف قرارگیرد ، مبتدا وخبربه حالت اصلـﯽ خود (از جهت اعراب و معنـﯽ) برمـﯽ گردند .

معنـﯽ جمله فرقـﯽ نمـﯽ كند ؛ غیر اززمانـﯽ كه با إنّ و أنّ بیاید . إنّما و أنّما : فقط .

إنما التلمیذ ُ یعمل بواجبه . (فقط دانش آموزبه وظیفه اش عمل مـﯽ كند .)

كأنـّما العلمُ نورٌ . (گویـﯽ دانش ، نور است.) لعلـّما اللهُ یَرْحَمُنا . (باشد كه خداوند ، به ما رحم نماید.) درتركیب : كأنـّما العلمُ نورٌ.

كأن : ازحروف مشبهه بالفعل

ما : ماﯼ كافه

العلم : مبتدا و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ

نور : خبرمفرد و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ

درتجزیه :

كأنّ(یا بقیه ﯼ حروف مشبهه بالفعل) : از حروف مشبهه بالفعل ، عامل ، مبنـﯽ بر فتح

ما : حرف ، ماﯼ كافه ، غیرعامل ، مبنـﯽ بر سكون

ضمیمه ﯼ درس دهم : لاﯼ نفـﯽ جنس

لاﯼ نفـﯽ جنس حرفـﯽ است كه نفـﯽ جنس هاﯼ دیگر مـﯽ كند . لاإلهَ إلا الله ُ: هیچ معبودﯼ جز خداﯼ یكتا نیست . یعنـﯽ نفـﯽ معبودهاﯼ دیگر مـﯽ كند . لاأحدَ فی الدار : هیچ كسـﯽ درخانه نیست . یعنـﯽ نه یك نفر، نه چند نفر، نه مذكر، نه مؤنث و نه .. نفـﯽ تمام افراد را مـﯽ نماید .

لاﯼ نفـﯽ جنس را به صورت "هیچ نیست" معنـﯽ مـﯽ كنیم .

اسم لاﯼ نفـﯽ جنس همیشه فتحه اﯼ بـﯽ تنوین دارد .

مـﯽ توان این حرف (لا) را در عمل ، یكـﯽ ازمتعلقات حروف مشبهه بالفعل به شمار آورد :

شباهت : اسمشان فتحه مـﯽ گیرد ، خبرشان مرفوع است .

تفاوت : اسم لاﯼ نفـﯽ جنس ، مبنـﯽ برفتح و محلاً منصوب است اما اسم حروف مشبهه بالفعل ، منصوب

میان لاﯼ نفـﯽ جنس و اسم آن هیچ فاصله اﯼ نباید باشد .

اسم لاﯼ نفـﯽ جنس همیشه معرب است ، اما اسم حروف مشبهه بالفعل مـﯽ تواند معرب یا مبنـﯽ باشد.

جمله اﯼ كه با حروف مشبهه بالفعل همراه است ، بدون آن ها نیزامكان پذیربوده، درمعنـﯽ واعرابْ متفاوت است ؛ اما جمله اﯼ كه با لاﯼ نفـﯽ جنس مـﯽ آید، بدون "لا" اصلا ً معنـﯽ ندارد .

** اسم لاﯼ نفـﯽ جنس همیشه مبنـﯽ برفتح و محلا ً منصوب است . منظور ازاین مبنـﯽ بحث معرب و مبنـﯽ نیست ، بلكه مبنـﯽ ِ اعرابـﯽ و تركیبـﯽ است . یعنـﯽ اسم لاﯼ نفـﯽ جنس معرب است ، اما از نظر تركیب چون همیشه فتحه ﯼ بدون تنوین دارد ، به آن مبنـﯽ برفتح مـﯽ گوییم . مانند : لاتلمیذ َ فی الصف .(هیچ دانش آموزﯼ در كلاس نیست .)  لا : لاﯼ نفـﯽ جنس .

تلمیذ : اسم لاﯼ نفـﯽ جنس ، مبنـﯽ برفتح ، محلاً منصوب

فی الصف : جارومجرور به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ و شبه جمله خبرِ "لا" و محلا ً مرفوع





نوع مطلب : قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 19 بهمن 1391 :: نویسنده : محمدرضا علی پور ایوری

درس نهم : نواسخ (افعال ناقصه)

نواسخ درلغت ، مفرد "ناسخ" به معنـﯽ باطل كننده ﯼ حكم سابق است . یعنـﯽ به نوعـﯽ از احكام جمله هاﯼ فعلیه تبعیت نمـﯽ كنند . مـﯽ توان گفت جمله هایـﯽ كه با نواسخ آغاز مـﯽ گردند ، نه اسمیه ﯼ اسمیه اند و نه فعلیه ﯼ فعلیه .

در اصطلاح به مواردﯼ چون افعال ناقصه ، حروف مشبهه بالفعل و .. گفته مـﯽ شود . (دو درس نهم و دهم)

افعال ناقصه : یكـﯽ از دلایل ناقصه بودن آن ها این است كه با دیگر افعال فرق دارند : نیازﯼ به فاعل ندارند ، داراﯼ اسم و خبرند ، گاهـﯽ به تمام زمان ها صرف نمـﯽ شوند (مانند لـَیْسَ) و ..

محل : برسر جمله هاﯼ اسمیه عمل می کنند: رافع اسم ، ناصب خبر

كان (بود) : صرف در تمام زمان ها و صیغه ها

كانَ (ماضـﯽ) ، یَكونُ (مضارع)كـُنْ (امر)

لـَیْسَ (نیست) : فقط به همین صورت صرف مـﯽ شود .

افعال ناقصه صارَ (شد، گشت، گردید) : صرف در تمام زمان ها و صیغه ها

صارَ(ماضـﯽ) ، یَصیرُ(مضارع) ، صِرْ(امر)

أصْبَحَ (شد، گشت، گردید) : صرف در تمام زمان ها و صیغه ها

أصْبَحَ (ماضـﯽ) ، یُصْبـِحُ(مضارع) ، أصْبـِحْ (امر)

مادامَ (تا زمانـﯽ كه) : فقط به همین صورت صرف مـﯽ شود .

** با اضافه شدن افعال ناقصه به جمله هاﯼ اسمیه ، به مبتدا اسم افعال ناقصه و به خبر، خبرافعال ناقصه مـﯽ گوییم .

** با اضافه شدن این افعال برسرجمله هاﯼ اسمیه ، به اسمیه بودن آن ها لطمه اﯼ وارد نمـﯽ شود و ( وعلـﯽ رغم زعم بعضـﯽ افراد!) هم چنان اسمیه باقـﯽ مـﯽ ماند .

** چون این افعال برسرجمله هاﯼ اسمیه وارد مـﯽ شوند ، تمام ویژگـﯽ هایـﯽ كه پیش تربراﯼ این جمله ها برشمردیم (مانند جابه جا شدن مبتدا و خبر) در آن ها نیز وجود دارند . مانند : كان علـَﯽ المِنضَدَة ِ كتابٌ . (كان : از افعال ناقصه ، علـَﯽ المِنضَدَة ِ : جار و مجرور به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ و شبه جمله خبر مقدم كان و محلاً منصوب ، كتاب : اسم مؤخركان و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ )

** خبراین جمله ها نیزبه هرسه صورت امكان پذیراست : الف- مفرد : كانَ الله ُ عالماً[1] . عالماً : خبرمفرد كان و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ

ب- جمله : كان التلمیذ ُ یَكتبُ دَرسَهُ . جمله ﯼ "یكتب درسَه" : جمله ﯼ فعلیه ، خبركان و محلاً منصوب

ج- شبه جمله : كانَ بیَدی كتابٌ . (دردستم كتابـﯽ بود.) كان : ازافعال ناقصه ، بیَد : جارومجرور تقدیراً و شبه جمله خبرمقدم كان و محلا ًمنصوب ، ی : مضاف إلیه و محلا ً مجرور، كتابٌ : اسم مؤخركان ومرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ .

كانتْ أمامَ المَدرسةِ شَجَرة ٌ . كانت : از افعال ناقصه ، أمامَ : ظرف مكان و منصوب به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ و شبه جمله خبر مقدم كانَتْ و محلا ً منصوب(چون شبه جمله است.) ، المدرسة : مضاف إلیه و مجروربه اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ ، شجرة : اسم مؤخركانت ومرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ

** همان طور كه افعال معمولـﯽ (غیرناقصه) در جنس با فاعل خود مطابقت دارند ، افعال ناقصه نیز درجنس با اسم خود هماهنگند . مانند : صارَ الطالبُ نَشیطا ً.(دانش آموز، فعال شد.) صارَت الطالبة ُ نَشیطة ً.

** اسم افعال ناقصه از نظر انواع مانند فاعل است :

الف- اسم ظاهر: كانَت التلمیذة ُعالمة ً. التلمیذة : اسم كانت و مرفوع به اعراب ظاهرﯼ و اصلـﯽ (اسم ظاهر)

ب- ضمیر بارز: كـُنْت َ عالما ً. كنتَ : از افعال ناقصه و اسم آن ضمیر بارز تَ

ج- ضمیر مستتر : علیّ ٌ كانَ مُؤدّبا ً .(علـﯽ مؤدّب بود .) كان : از افعال ناقصه و اسم آن ضمیرمستتر هُوَ





نوع مطلب : قواعد عربی دوم کلیه رشته (ریاضی وتجربی )، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
متن و ترجمه کتاب های عربی دبیرستان خط به خط همه ی کتاب هابه همراه قواعد کلیه دروس پاورپوینت بیشتر دروس توسط کارشناس زبان وادبیات عرب و دبیر اداره آموزش وپرورش شهرستان کاشمر

باسلام واحترام فراوان ازهمکاران محترم گروه زبان وادبیات عرب خواهشمندم نکات لازم رادرجهت رفع کمبودها وارتقاءسایت تذکرداده ومددکار ماباشیدباکمال احترام