عربی دبیرستان - قواعد درس دوم عربی 4انسانی
 
عربی دبیرستان
گروه عربی متوسطة دوم شهرستان کاشمر
درباره سایت


متن و ترجمه کتاب های عربی دبیرستان خط به خط همه ی کتاب هابه همراه قواعد و نمونه سؤال و پاورپوینت کلیه دروس توسط کارشناس زبان وادبیات عرب ودبیر اداره آموزش وپرورش شهرستان کاشمر

مدیرسایت : محمدرضا علی پور ایوری
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان علاقه ی شما به زبان عربی








برچسبها
پنجشنبه 18 اردیبهشت 1393 :: نویسنده : محمدرضا علی پور ایوری

قواعد درس دوم : جامد و مشتق 
اسم جامد: اسمی است كه از كلمه ی دیگری ( فعل )گرفته نشده باشدودارای ریشه فعل نیست .
مانند :‌القلم ، البیت
اسم مشتق : كلمه ای است كه از كلمه ی دیگری گرفته شده باشد ودارای ریشه فعل است(به فعل منتهی می شود). مانند : مسجد(سَجَدَ) ،مفتاح (فتحَ)، المعلم(عَلمَ)، و اسم مشتق در اصطلاح آن است كه دارای معنای وصفی بوده و ریشه ی فعلی داشته باشد. مانند : عالم، علیم,اعلم,معلوم,علامه و.... 
اسم جامد  :  دو نوع است
الف)مصدری : تمام مصدرها، ثلاثی مزید و مجرد ، رباعی مجرد و مزید ، جامد مصدری اند و جامد مصدری یعنی امكان ساختن اسم مشتق از آن وجود داشته باشد. مانند :‌علم (عالم) ، اجتهاد(مجتهد) ، نصر (ناصر)
ب) غیرمصدری : جامد غیرمصدری آن است كه امكان ساختن اسم مشتق از آن وجود ندارد، مانند :البیت ، الدّار ، القَلَم . 
انواع اسم های مشتق : 
1- اسم فاعل : ناصر ، ضارب (ثلاثی مجرد) ، معلّم ، مجتهد( ثلاثی مزید)
2- اسم مفعول :منصور، مضروب (ثلاثی مجرد) ، مُرْسل ، مؤدّب ( ثلاثی مزید)
3-اسم مكان :مسْجد، مَعْبد، مشْهد
4-اسم زمان : مغْرب، موْعد، مشرق
5-صفت مشبهه :‌وزن های مختلفی دارد مانند : فَعَل (حَسَن) ، فعیل (كریم)، فَعلان (كسلان) ، فَعل (عذْب)
6- اسم مبالغه : وزن های مختلفی دارد. فعّال (جبّار) ، فعیل ( صدّیق) ، فَعِل (مظنِ)، فَعول (رؤف)
7-اسم تفضیل : در مذكر بر وزن «أفْعل» اكبر و در مؤنث بر وزن «فُعْلی» (كبری) می آید.
8-اسم آلت : برسه وزن می آید، مفْعل، مفْعلة ، مفْعال : مبْرد (سوهان) ، مكْنستة (جارو) ، مفتاح (كلید)
نكته ها 
1- هر اسم فاعل یا مفعولی كه معنای آن بر ثبوت و پایداری دلالت كند  صفت مشبهه است مانند

: «مالك یوم الدین» «المؤمِنُ طاهِرُ القلب و محمود العَمَل»
2- صفت مشبهه اگر بر رنگ و عیب دلالت كند در مذكر بر وزن «اَفْعل» و در مؤنث بر وزن «فعلاء» می آید .

مانند :رنگ ? اَحْمَر(سرخ) أبیَض – بیْضاء (سفید)
عیب ? اَعْرجْ ? عرجاء (لنگ) أَعْوج – عوجاء (كج)
3- شرط اسم تفضیل آن است كه از فعل ثلاثی مجرد معلومی باشد كه بر رنگ و عیب دلالت نكند

. مانند : اَعْلَمْ (داناتر)أَفْضَل ( فاضل تر)
وقتی كه یكی از شرایط را نداشته باشد مصدر منصوب به آن به عنوان تمییز بعد از «اشدّ» و «اكثر»و«اقلّ» و مانند آنها می آید.

اکثر اجتهاداً  یا اقلّ  و

مصدر منصوبی كه بعد از اسم های تفضیل بیاید ، معمولاً تمییز است مانند :
هُوَ اَشّدُّ اجتهاداً ؟ او مجتهدتر است
هذا اكثَر سَوادأ ؟ این سیاه تر است.
اَنْتَ اقلَّ مَرَضاً ؟ مریضی تو كمتر است.

تمرین های درس دوم

 تمرینُ اول 
1- اسم های جامد و مشتق را در عبارت زیر معین كن.
1-هواللهُ الخالق البارِیُ المصوّر لَهُ الاسماءُ الحُسْنی
 .
الله جامد غیر مصدری 
الخالق : مشتق ، اسم فاعل
الباری : مشتق ، اسم فاعل 
المصوّر : مشتق ، اسم فاعل 
الاسماء : جمع « الاسم» جامد غیر مصدری 
الحُسْنی : اسم تفضیل
2- العذابُ الآخرة أكْبَرُ لو كانوا یعلمون  

عذاب : جامد غیر مصدری
الآخرة : مشتق ، اسم فاعل 
أَكْبَر : مشتق اسم تفضیل 
3- فَویْلُ للْقاسیة قلوبهم من ذكر الله، اولئك فی ضلال مبین .
ویلٌ :جامد غیر مصدری 
القاسیه : مشتق ، اسم فاعل قلب، جامد غیرمصدری 
ذكر :جامد مصدری 
الله :‌جامد غیرمصدری 
ضلال، جامد مصدری – مبین : مشتق ، اسم فاعل
4- مصاحبة الابرار تُوجبُ الشرف و مصاحبةُ الاشرار توُجبُ التلّف
مصاحبة : جامد مصدری ، الابرار :‌جمع «البّر» صفت مشبهه ، الشرف : جامد مصدری الاشرار : صفت مشبهه ، التّلف : جامد مصدری 
‌تمرین دوم
2 –  نقش كلماتی را كه زیرشان خط كشیده شده  بنویسید. 
1 . واذْقال ابراهیمُ ربّ اجْعلْ هذا لبلداً امناً و أجنُبنی و نبّی أنْ نَعْبُدُ الاصنامُ.
ابراهیمُ : فاعل و مرفوع 
هذا : مفعول به اول و محلا منصوب
امناً : مفعول به دوم و منصوب
الاصْنام : مفعول به و منصوب
2 . الحضارة الاسلامیة لَمْ تغْرُضْ سطْرتها بقوة السلاح بلل بقوة العقیدة .
الاسلامیة : صفت و مرفوع به تبعیت 
ها : مضاف الیه و محلا مجرور
بقوّة : جار و مجرور
العقیدة : مضاف الیه و مجرور
3 . ونْشتكی دهْرنا و الذنب لیس له / و الدّهر مذ كان مظلوم و متّهمُ 
دهْر :‌مفعول به و منصوب 
نا :‌مضاف الیه و مجرور محلاً 
الذّنْبُ : مبتدا و مرفوع
الدّهر :‌ مبتدا و مرفوع
متهّم : معطوف به مظلوم و مرفوع به تبعیت .

تمرین سوم
3 – از كلمات زیر اسم فاعل، اسم مفعول و اسم تفضیل ساز : 
أنتَصَر،اجْتَمَعَ،صدَّق ، صبر- ،  اصلح ، رضی –  
اسم فاعل:  مُنْتَصرٌ –  مجْتمعٌ – مُصدّقٌ  –   صابرٌ –   مُصْلِحٌ –   راضیٌ 
اسم مفعول:  مُنْتصَرُ – مُجْتَمعٌ  –  مُصدّقٌ – مصْبورٌ – مُصلَحٌ –           مَرْضیّ 
اسم تفضیل : اَكْثرٌ انتصاراً – اكثرٌ اجتماعاً – اشدٌّتصدیقا – أصْبر- اكْثَرُ اصلاحاً- ارْضی

تمرین چهارم
4 – للاعراب والتحلیل الصرفی  :  (برای تجزیه و تركیب :طبق قواعدی كه تاكنون خوانده ایم) 
فی ازْیاد العلْم ارغام العدی / و جمال العلم اصلاح العمل 
كلمة                           التحلیل الصّرفی                                الاعراب 
فی ازدیاد حرف – عامل جر، مبنی علی السكون //نقش ندارد
اسم مفرد – مذر – معرّف بالاضافة – معرب – جامد – مصدری – منصرف – صحیح الاخر//نقش
مجرور به حرف جر«فی ازدیاد» 
ال حرف تعریف – غیرعامل – مبنی علی السكون // ندارد 
علم اسم- مفرد- مذكر- معرب بال - معرب – جامد مصدری – منصرف صحیح الاخر // مضاف الیه و مجرور 
ارغام اسم – مفرد – مذكر – جامد مصدری – معرف بالاضافة – معرب – منصرف – صحیح الاخر// مبتدا مؤخر و مرفوع 
ال حرف تعریف – غیرعامل – مبنی علی السكون // ندارد
عدی اسم- جمع مكسر (مفرده «عدو» و «هم مذكر» مشتق و صفة مشبهة – معرب – معرف بال – منصرف – مقصور// مضاف الیه و مجرورتقدیرا
و حرف عطف – غیرعامل – مبنی علی الفتح // ندارد
جمال اسم – مفرد- مذكر – جامد مصدری – معرف بالاضافة – معرب – منصرف – صحیح الاخر //مبتدا و مرفوع و الجملة اسمیة 
ال حرف تعریف – غیرعامل – مبنی علی السكون // ندارد
علم اسم- مفرد- مذكر- معرب بال - معرب – جامد مصدری – منصرف صحیح الاخر // مضاف الیه و مجرور 
اصلاح اسم – مفرد – مذكر – جامد مصدری – معرف بالاضافة – معرب – منصرف – صحیح الاخر //خبر و مرفوع 
ال حرف تعریف – غیرعامل – مبنی علی السكون // ندارد
عمل اسم – مفرد – مذكر – جامد مصدری – معرف بالاضافة - معرب – منصرف – صحیح الاخر// مضاف الیه و مجرور

تمرین پنجم
5 - اشتباهات  عبارات زیررا با بیان علت اصلاح كنید: 
1 – یَبْغُضُ الناسُ الكاذبونَ و الكا ذباتَ
.
یَبْغضُ : چون باید متعدی باشد. الكاذبینَ :‌زیرا مفعول به و منصوب با «یاء» است. 
الكاذباتِ : زیرا معطوف به مفعول به و منصوب با اعراب فرعی است.
2 – اشتعل النّارُ فاسرع رجالَ اطفاء الحریق لإطفائه .
اشْتَعَلَت ْ : زیرا «النّار» مؤنث است، رجالٌ : چون فاعل است باید مرفوع باشد. الحریقِ : اسم معرفه به «ال» تنوین نمی پذیرد. لاطفائها : چون مرجع ضمیر «النّارُ» مؤنث است.
3 – مشاورة العُقلاءِ یزیدُ قدرةُ الانسان.
تزیدُ : چون فاعل جمله (هی مستتر) مؤنث است. 
قُدْرة : چون مفعول به است باید منصوب باشد.







نوع مطلب : قواعد عربی چهارم دبیرستان، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
دوشنبه 4 آبان 1394 04:00 بعد از ظهر
خوب
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار سایت
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
متن و ترجمه کتاب های عربی دبیرستان خط به خط همه ی کتاب هابه همراه قواعد کلیه دروس پاورپوینت بیشتر دروس توسط کارشناس زبان وادبیات عرب و دبیر اداره آموزش وپرورش شهرستان کاشمر

باسلام واحترام فراوان ازهمکاران محترم گروه زبان وادبیات عرب خواهشمندم نکات لازم رادرجهت رفع کمبودها وارتقاءسایت تذکرداده ومددکار ماباشیدباکمال احترام